Dood van Meketaten (door J van Dijk)

Moderator: yuti

Dood van Meketaten (door J van Dijk)

Berichtdoor Anneke » Ma Mrt 19, 2007 5:51 pm

Interessant artikel over de betekenis van de "geboorte" scene in het Koninklijke graf in Amarna.

Van Dijk theoriseert dat de baby in de scenes in kamer alpha en gamma, geen kinderen zijn maar de herboren overledene.

Artikel is te vinden:
Causing His Name to Live: Studies in Egyptian Epigraphy and History in Memory of William J. Murnane"
http://history.memphis.edu/murnane/


pdf file:
http://history.memphis.edu/murnane/Van%20Dijk.pdf
Gebruikers-avatar
Anneke
 
Berichten: 825
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 3:25 pm
Woonplaats: St. Louis, V.S.

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Wo Mrt 21, 2007 8:31 pm

Het wordt weer een lang berichtje vrees ik. :lol:

Dit artikel welke Anneke plaatste gaat dus over de identiteit van de baby die tweemaal afgebeeld wordt in de Koninklijke Tombe te Tell el-Amarna.

Jacobus van Dijk stelt voor in de baby de wedergeboren identiteit van de gestorvene te zien, in het geval van kamer Gamma, Meketaten zelf dus.

Afbeelding



Kamer Alpha, muur F, klaagscène bij sterfbed, twee scènes onder elkaar:
Afbeelding



Kamer Gamma, muur A, klaagscène bij sterfbed:
Afbeelding


Feiten:
- In kamer Gamma werd zeker Meketaten op haar sterfbed afgebeeld: haar naam wordt hier boven haar lichaam vermeld. In kamer Alpha staan geen namen vermeld.
- Of hier dus telkens dezelfde baby of drie keer dezelfde persoon op een sterfbed voorgesteld werd, weet men niet.
- Het is mogelijk dat kamer Alpha en kamer Gamma twee grafkamers geweest zijn, dus dat hier twee verschillende sterfscènes afgebeeld werden.
- Dat de baby iets te maken heeft met de klaagscène (zeker in kamer Alpha) is duidelijk op de eerste tekening hierboven waar een waaierdraagster (of drager?) nog in de kamer lijkt te staan waar de klaagscène bij het sterfbed afgebeeld staat, terwijl de waaier zich boven de baby bevindt die zich buiten de kamer bevindt of wellicht net uit de kamer gedragen werd.
- In geen van de scènes wordt met duidelijkheid de vader van het kind rouwend afgebeeld, niettegenstaande de rouwenden uitvoerig weergegeven worden, bijvoorbeeld de dames welke ondersteund en tegengehouden worden door omstaanders. Ofwel is Echanton zelf de vader.

Nu het artikel:
Jacobus van Dijk argumenteert om in de baby de wedergeboren Meketaten zelf te zien die door een voedster naar buiten gedragen wordt. (rode cirkel)

Afbeelding

Hij heeft gelijk wanneer hij zegt dat de gereconstrueerde tekst (welke zich in kamer Gamma naast de baby bevindt) van Geoffrey Martin in ‘The Royal Tomb at el-Amarna II’ omgekeerd staat. (blauwe cirkel)
Hij heeft ook gelijk wanneer hij zegt dat de reconstructie van deze tekst door Marc Gabolde onwaarschijnlijk is.

Afbeelding

Jacobus van Dijk haalt argumenten aan die mijn letterkundige kennis van het oud Egyptisch momenteel te boven gaan, maar hij vermeldt iets wat wij al weten:
viewtopic.php?t=173&mforum=prkmthetegyptef
Toen zagen we ook reeds dat de naam Toetanchoeaton (Tutankhuaten) geschreven werd voor zijn troonsbestijging. Of dit een uitzondering is weten we niet, daar er maar één voorbeeld hiervan ooit is teruggevonden, maar Marc Gabolde heeft geen plaats in zijn reconstructie om nog een G43 tekentje.

Vraag is of deze inscriptie te maken heeft met de baby of met de draagster van de baby? Martin en van Dijk stellen beiden dat het hier gaat om de baby.
Dus de tekst vermeld in kamer Gamma niet de naam Toetanchamon, mogen we aannemen volgens zijn betoog.

Maar dit wil niet zeggen dat de afbeelding in kamer Alpha niet Toetanchamon zou kunnen voorstellen. Over de afbeelding in kamer Alpha schrijft Geoffrey Martin in ‘The Royal Tomb at el-Amarna II’ p. 40:
‘Zonder dit te kunnen bewijzen stel ik voor dat de baby Toetanchamon is, welke geboren moet zijn rond het jaar 12-13 van Echnaton. De moeder was mogelijk Kiya. Het gebruik van de vroegere vorm van de Aten naam in dit reliëf zou overeenstemmen met deze hypothese.’
En in voetnoot 3 op dezelfde pagina:
‘Het is misschien eigenaardig dat de Koning en Koningin allebei aanwezig zijn bij haar overlijden, maar er is niets geweten over de persoonlijke relatie tussen Nefertiti en Echnatons ‘mindere vrouwen’. Een andere mogelijkheid is dat de moeder een van Echnatons eigen dochters was. Vanuit chronologisch en fysiologisch standpunt zou dit dan waarschijnlijk enkel Meritaten kunnen zijn.’

Nu terug naar kamer Gamma en het betoog van Jacobus van Dijk.
Hij stelt dat indien we mogen aannemen dat de vermelde tekst refereert naar de baby en dat het een meisje is wegens het ontbreken van een penis in de voorstelling (maar is dit wel altijd zo, en zeker inde Amarna periode?), en het dus een dochter van Nefertiti betreft wegens vermelding van de naam van de koningin in dezelfde tekst, dat dit enkel Meketaten zelf kan zijn wiens naam dan in zijn reconstructie perfect de nog overblijvende hiërogliefen aanvult. (zie hiervoor fig.7 in het door Anneke geposte pdf artikel)

Dus de tekst zou nièt luiden (zoals Geoffrey Martin reconstrueerde)
Name, born of the Kings daughter, of his body, his beloved, Meketaten, born of the Great Royal Wife, his beloved, Neferneferuaten Nefertiti, may she live for ever and eternally.’
Dit zou volgens van Dijk te lang zijn om de beschikbare ruimte te kunnen vullen en er zou dus enkel staan:
‘Kings daughter, of his body, his beloved, Meketaten, born of the Great Royal Wife, his beloved, Neferneferuaten Nefertiti, may she live for ever and eternally.’

Jacobus van Dijk schrijft verder: ‘Een indicatie van het symbolisch karakter van de scènes is duidelijk door de afbeelding van de aansluitende muur in kamer Gamma, waar een beeld van de overleden Meketaten getoond wordt in een schrijn omwikkeld met planten welke gewoonlijk in connectie staat met geboorte en wedergeboorte.

Afbeelding

Hier wordt terug Meketatens naam vermeld en uitzonderlijk met betrekking tot deze scènes drie van haar zusters afgebeeld (niet allemaal op bovenstaande tekening): Meritaten, Ankhesenpaaten en Neferneferuaten-tasherit.

Ik geef van Dijk gelijk wanneer hij het heeft over de afgebeelde planten die een connectie hebben met geboorte en wedergeboorte, maar dan eerder hier een afbeelding vervolledigen van het geboortepaviljoen. Misschien hetzelfde geboortepaviljoen welke ook al op de andere muur A afgebeeld werd, maar dan van bovenaf gezien, m.a.w. daar slechts de contouren ervan.

Nog een argument om in de afgebeelde baby de hergeboren Meketaten te zien i.p.v. een levende baby, is de afgebeelde waaier boven het kind, wat zou ook zou duiden op wedergeboorte. (Reeds gesugereerd door Lanny Bell)
Ook Dorothea Arnold zou deze scène eerder zien als een symbolische wedergeboorte dan een afbeelding van een reële baby.

Dus:
Werden echte kinderen getoond in de Koninklijke Tombe in Tell el-Amarna of werd hier de wedergeboorte of misschien de ka van de gestorvene afgebeeld?
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6190
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Berichtdoor Anneke » Do Mrt 22, 2007 9:11 pm

Phillip schreef:
Hij stelt dat indien we mogen aannemen dat de vermelde tekst refereert naar de baby en dat het een meisje is wegens het ontbreken van een penis in de voorstelling (maar is dit wel altijd zo, en zeker inde Amarna periode?)

Deed me een beetje denken aan dit:
Afbeelding

"Hey!" Niet netjes! Nu hou ik er helemaal mijn handjes voor! (lol)

Een goed argument in dit geval lijkt mij dat in de graven geheel geen zoons werden afgebeeld. En als Tutankhaten werd afgebeeld, dan waarom Smenkhare niet? En ook waarom de jongere meisjes dan niet.

Ik denk dat het moeilijk is om iets te bewijzen in dit geval omdat er gewoon teveel van de inscriiptie beschadigd is, maar ik vind de theory van de hergeboren overledene nog zo gek niet.
Gebruikers-avatar
Anneke
 
Berichten: 825
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 3:25 pm
Woonplaats: St. Louis, V.S.

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Za Mrt 24, 2007 1:17 pm

Anneke schreef:
En als Tutankhaten werd afgebeeld, dan waarom Smenkhare niet? En ook waarom de jongere meisjes dan niet.


Ik vind de uitleg uitstekend en kan erin komen dat in kamer Gamma Tutankh(u)aten nièt afgebeeld wordt, maar het is mogelijk dat hij afgebeeld wordt in kamer Alpha.

Dat kind moet toch ergens zijn sporen nagelaten hebben? :)
Ik bedoel : hij was toch een mogelijke latere troonopvolger?
Of misschien was het helemaal de bedoeling niet van Echnaton om mannelijke kandidaten een kans te geven? Misschien wou hij helemaal breken met de traditie?

Er moet ergens een reden geweest zijn om geen mannelijke nazaten of mogelijke troonopvolgers af te beelden.
Maar misschien primeerde in dit geval het gebeuren (de dood van een dochter) op deze 'opvatting' en werd de baby 'geslachtloos' afgebeeld, toch volgens dezelfde opvatting?

Waarom Smenkhare niet?
Omdat zijn moeder niet stierf in het kraambed?
Waarom zou Smenkhare dan in deze scènes afgebeeld worden indien inderdaad zoals je zegt de dochters er niet in voorkomen (maar wel afgebeeld worden op de muur van kamer Gamma, B)

Dat kamer Alpha als grafkamer ingericht werd, is misschien duidelijk aan de hand van de vier kleine nissen.

Nu wordt het even moeilijk:
werd kamer Alpha eerst als grafkamer voorzien?
Of later, wanneer kamer Gamma voltooid was, als bijkomende grafkamer ingericht?
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6190
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Berichtdoor Anneke » Za Mrt 24, 2007 2:14 pm

Philip Arrhidaeus schreef:Ik vind de uitleg uitstekend en kan erin komen dat in kamer Gamma Tutankh(u)aten nièt afgebeeld wordt, maar het is mogelijk dat hij afgebeeld wordt in kamer Alpha.

Dat is mogelijk, maar als de afbeelding van een baby in een scene een religieuse betekenis heeft dan zou ik verwachten dat een zelfde soort afbeelding twee kamers verder dezelfde betekenis heeft.
Het lijkt me dat het of alletwee werkelijke babies zijn of alletwee afbeeldingen zijn van de herboren ziel.

Er moet ergens een reden geweest zijn om geen mannelijke nazaten of mogelijke troonopvolgers af te beelden.

Dat is iets wat gewoon traditie kan zijn. Ook onder Tuthmosis IV en Amenhotep III (en vroegere faraos) worden de zoons niet op monumenten afgebeeld. Zoons van de eerdere faraos kennen we alleen van monumenten die ze zelf hebben opgericht. Tuthmose, zoon van Amenhotep kennen we alleen van zijn begrafenis uitrusting en een scene uit Saqqara waar hij afgebeeld is als Sem priest van Ptah.
Andere prinsen kennen we alleen uit de graven van hun tutors. Zij worden nooit afgebeeld in de grote monumenten van de koning en al helemaal niet in het graf van de koning.
In Tuthmose III's graftombe worden bijvoorbeeld wel drie vrouwen en een dochter afgebeeld, maar geen zoons. De tempels van Amenhotep III (Kom el Hettan, Soleb, etc) laten ook alleen maar dochters zien.
Het is een vreemde gewoonte en ik weet ook absoluut niet waarom dit gedaan werd.

Na Akhenaten worden helemaal geen kinderen afgebeeld onder Tutankhamen, Aye, en Horemheb. En ik kan me dus echt niet voorstellen dat Horemheb zelfs niet 1 dochtertje wist te produceren in meer dan 13 en misschien wel 26 jaar! Geen overlevende zoon vind ik al vreemd, maar mogelijk. Totaal geen kinderen is vreemd.
Pas onder de Ramesside koningen zie je de parades van zoons en dochters.

Nu wordt het even moeilijk:werd kamer Alpha eerst als grafkamer voorzien?
Of later, wanneer kamer Gamma voltooid was, als bijkomende grafkamer ingericht?

Dat heb ik me ook wel eens afgevraagd. De kamers alpha, beta en gamma liggen achter elkaar. Was het oorspronkelijk bedoeld als grafkamer met twee suites voor het opbergen van begrafenis objecten? Zijn de twee vrouwen zo snel achter elkaar gestorven dat men een dubbele begravenis had? Zijn er wel echt twee begravenissen?
Ik zou het echt niet weten :D
Gebruikers-avatar
Anneke
 
Berichten: 825
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 3:25 pm
Woonplaats: St. Louis, V.S.

Berichtdoor Philip Arrhidaeus » Za Mrt 24, 2007 5:50 pm

Anneke schreef:
Het lijkt me dat het of alletwee werkelijke babies zijn of alletwee afbeeldingen zijn van de herboren ziel.

Dat denk ik ook.
Dus inderdaad: wanneer ik de kans mogelijk acht dat in kamer Alpha Toetanchamon afgebeeld wordt, dan denk ik dat in kamer Gamma ook een werkelijke baby te zien is.

Niettegenstaande ik de theorie van de 'herboren ziel' kan volgen en niet onmogelijk acht, geef ik toch de voorkeur aan een werkelijk afbeelden van een baby omdat
- waaiers ook elders (niet in dezelfde context) voorkomen in kamer Alpha.
- een voedster zich ontfermt over het kind.
- een duidelijke afzonderlijke vermelding van de naam van het kind zoals in kamer Gamma mij overbodig lijkt wanneer het zou gaan om de wedergeboorte of ka van de reeds afgebeelde en duidelijk vermelde Meketaten.

In kamer Alpha zijn er geen sporen van een naamvermelding bij de baby die naar buiten gedragen wordt. Spreekt dit mijn laatste redenering tegen of gaat het hier mogelijk om een doodgeboren kind? (en dan niet om Toetanchamon natuurlijk).
Eigenaardig dat in kamer Gamma wel een naam het kind zou gestaan hebben en in kamer Alpha niet, terwijl in beide kamers een naam boven de gestorvene stond.

Maar wanneer ik deze opmerkingen maak, is dit vanuit het idee dat de sterfbedscène een weergave is van een reëel gebeuren en het enkel de vraag zou zijn of hier een symbolische weergave enkel de baby betreft.
Voor een kompleet symbolische afbeelding van de gehele scène zijn mij de veelvuldig en zorgvuldig weergegeven rouwenden er te veel aan.
Geoffrey Martin interpreteert de ondersteboven afgebeelde meubelstukken in kamer Alpha als omver geworpen meubels bij het overweldigend drama en rouwgebeuren.

Wat me ook altijd geïntrigeerd heeft is de herhaling boven elkaar van de scène in kamer Alpha.
Indien er in het onderste gedeelte geen bewijs is voor nog een keer de afbeelding van een weggedragen baby of doodgeboren kindje, dan lijkt me dit nog meer een afbeelding van een reëel gebeuren en geen connectie te hebben met een wedergeboorte scène.

Ik ben wat dat betreft waarschijnlijk eerder een conservatievelling die even moet wennen aan 'nieuwe' ideeën.

Ook ga ik akkoord met het feit dat de Amarna-periode heel apart was en dat dergelijke wedergeboorte afbeelding uniek kan zijn voor deze periode, maar vraag me af waarom dit enkel voorbehouden was voor de koninklijke tombe en in privé tombes niet voorkomt. Kan gewoon toeval zijn, natuurlijk. Of inderdaad: voorbehouden voor de koninklijke familie, of wegens deze gedachte nog niet verbreid genoeg.

En als ik aan het doordrammen ben, moet je het zeggen. :oops: :lol:

Anneke schreef:
Ook onder Tuthmosis IV en Amenhotep III (en vroegere faraos) worden de zoons niet op monumenten afgebeeld.

Is dat zo? Daar had ik nog nooit bij stilgestaan.
Dus is het niet zo eigenaardig dat Echnaton zijn mogelijke mannelijke kinderen of troonopvolgers niet afbeeldt, maar is het gewoon eigenaardig dat hij dit wel doet met zijn dochters?
Werden de dochters van de farao's dan ook nooit afgebeeld voor Echnaton?
Zou dit in verband met de mogelijke problemen bij latere troonopvolging kunnen geweest zijn?
Gebruikers-avatar
Philip Arrhidaeus
Site Admin
 
Berichten: 6190
Geregistreerd: Do Mrt 23, 2006 3:16 pm
Woonplaats: Vlaanderen

Berichtdoor Anneke » Zo Mrt 25, 2007 5:28 pm

Philip schreef:
"Ook ga ik akkoord met het feit dat de Amarna-periode heel apart was en dat dergelijke wedergeboorte afbeelding uniek kan zijn voor deze periode, maar vraag me af waarom dit enkel voorbehouden was voor de koninklijke tombe en in privé tombes niet voorkomt."

In de prive graven is er welgeteld 1 scene van een begrafenis weergegeven. Dit is in de tombe van Huya, de Steward van koningin Teye.
En in de begrafenis processie lopen de gewoonlijke klaagvrouwen. Maar een van de vrouwen heeft een baby op haar arm! Ik me niet herinneren dat ik dat ooit gezien heb in andere begrafenis scenes.

Het is wel apart dat in de andere graven geheel geen begrafenis scenes te zien zijn. Veel scenes uit het leven, vooral de hoogtepunten worden weergegeven ("award scenes"). En veel hymnes aan de Aten met scenes uit tempels en de koninklijke familie in offering scenes.
Gebruikers-avatar
Anneke
 
Berichten: 825
Geregistreerd: Za Mrt 25, 2006 3:25 pm
Woonplaats: St. Louis, V.S.


Terug naar Amarna en Toetanchamon

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 1 gast

cron