Piramides uit de Eerste Tussenperiode

[Philip Arrhidaeus]

De eerder geposte dynastieënlijst van de Eerste Tussenperiode was eigenlijk een gevolg van mijn zoeken naar piramides uit deze periode.

----- De piramide van Qakare Ibi, dynastie VII-VIII.
http://www.narmer.pl/pir/kakare_en.htm
http://egyptphoto.ncf.ca/pyramid%20of%20ibi.htm
http://virtualglobetrotting.com/map/9911/ (links klikken op vierkant boven Google Maps)
Bij de verbindingsweg van Pepi II in Zuid Saqqara.
Misschien is dit oorspronkelijk het niet afgewerkte graf van Anchesenespepi (Ankhenespepy IV), de moeder van Neferkare II. Later werd dit bouwwerk eigenlijk ook maar gedeeltelijk voltooid door Qakare Ibi. De buitenbekleding werd waarschijnlijk nooit aangebracht, enkel de fundamenten hiervoor in kalksteen. De kern van de piramide bestond uit kleinere steentjes die op zijn plaats gehouden werd door stenen muren. In deze kern daalde een kalkstenen gang met een helling van 25° af vanaf het noorden naar een horizontaal gelegen gedeelte dat uitgaf op de grafkamer. (En een serdab!?) Hier werden piramideteksten aangebracht waarvan Gustave Jéquier http://2terres.hautesavoie.net/jegypte/ ... uier0.html
als eerste fragmenten vond met de naam Qakare Ibi. In de grafkamer in kalksteen werd een sarcofaag gevonden.
Nu is er van deze piramide weinig over, de grafkamer is voorzien van een betonnen dak. De zijden worden geschat op 31,5 meter.
Aan de oostkant van de piramide stonden bakstenen constructies voor de cultushandelingen, bestaande uit onder meer een kapel, een offerzaal en voorraadkamers.

------ Misschien behoorde dit bouwwerk toe aan Khui (Choei), dynastie VII-VIII.
Bij Dara (tussen Tell el-Amarna en Assioet) vond men bij de overblijfselen van een piramide een granieten blok met en offerscène waarin de cartouche te zien is van Khui.
De bakstenen piramide heeft zijden van 130 meter.
Vanaf de ingang op het noorden, start een dalende gang die uitloopt op een horizontaal gedeelte en de grafkamer, bijna 9 meter onder de basis en het midden van de piramide. Gang en grafkamer werden bekleed met kalksteen, afkomstig van nabijgelegen tombes uit de VIde dynastie.
Nu zijn de overblijfselen nog 4 meter hoog.
Ik vind geen foto van deze piramide op het net.

---- In Saqara, ten oosten van de piramide van Teti liggen de resten van een piramide waarvan de zijden op 50 of op 65 meter geschat worden, al naargelang de bron en ook is het niet helemaal zeker of Lepsius dit bouwwerk nummer XXIX of XXX gaf.
Maspero ging de piramide binnen in 1881 en Cecil Firth deed hier onderzoekingen in 1930.
Op basis van de titulatuur van een priester, werd dit bouwwerk toegeschreven aan Merykare (dyn.IX-X), maar andere mogelijkheden blijven open, zoals Menkauhor uit de 5de dynastie.
De ingang, aan de noordzijde, leidde naar een voorkamer en de grafkamer, waarin een gedeelte van de sarcofaag teruggevonden werd.
http://www.touregypt.net/featurestories/fipp.htm (onderaan)

----- In el-Tarif, Thebe West, bouwden de heersers van de XIde dynastie de bekende saff-graven (saff = rij) die eigenlijk de voorlopers zijn van de tempel van Mentuhotep II in Deir el-Bahari.
Omdat in de Papyrus Abott vermeld wordt dat bij inspectie van deze graven, de piramide van Antef (Intef, Inyotef) II? vernield was, meende men dat op de binnenplaats of op een richel aan het uiteinde van deze graven, een kleine piramide moest gestaan hebben. Archeologisch bewijs is hier echter niet voor gevonden. Wat meer is: in hetzelfde verslag in de Papyrus Abott staat verder dat een stèle met de beeltenis van de heerser samen met zijn hond, voor de (vernielde) piramide geplaatst werd. Deze stèle werd teruggevonden door Mariette in 1860 in el-Tarif, maar bij een bakstenen offerkapel, 240 meter ten oosten van het eigenlijke graf.
Men gaat er daarom van uit dat, zonder verder bewijs, hier geen piramides gebouwd werden.

----- Er zijn ook nog piramides uit deze periode waarvan de naam bekend is door teruggevonden inscripties, maar die nog niet gelocaliseerd zijn:
Iti: ‘De piramide van de Ba-geesten.
Neferkare: ‘De blijvende en levende piramide.’

In verband met deze laatste.
In Saqqara werd in 1991 een piramide gevonden ten ZW van de piramide van Pepi I, samen met een naam op een steenblok ‘Meritites’ of ‘Merytytes’.
http://www.touregypt.net/featurestories ... ueensp.htm
Als deze Meritites de koningin is van Neferkare II, dan zou het kunnen dat Meritites niet een echtgenote was van Pepi I, maar dat ‘de blijvende en levende piramide’ van Neferkare hier dichtbij te vinden is.
Of is daar intussen al meer over geweten?

Bronnen:
The Complete Pyramids, Mark Lehner
The Pyramids of Egypt, I.E.S. Edwards
Affaires et Scandales sous les Ramsès, Pascal Vernus
‘Koninginnegraven van het Oude Rijk tot en met de Tweede Tussenperiode’, Karl Leemans
‘Atlas van het Oude Egypte, Baines en Málek

[Djedi]

In 2005 is er nabij de piramide van Pepi I een nieuwe koninginnepiramide ontdekt. De naam van deze koningin was Reherischefnacht. Het bouwwerk bevatte veel herbruikt materiaal van de 6de dynastie (o.a. een deurpost van koningin Sebutet een totnogtoe onbekende echtgenote van pepi I) en stamt uit de eerste tussenperiode (als men de dateringscriteria uit "Chest of Life" van prof. Harco Willems toepast op de gevonden piramideteksten en coffin teksten uit de grafkamer moet het aan het einde van de 11de begin 12de dynstie geplaatst worden).
Onmiddellijk ten noorden van haar graf werd in 2006 een nieuwe piramide ontdekt (deze zal dit seizoen verder opgegraven worden).

Verder onderzoek in de piramide van Meritites II heeft geen nieuwe informatie aan het licht gebracht over Neferkare II. Wel werd er een fragment van een houten kastje gevonden, beschreven met piramideteksten. Dit word als een uitermate belangrijke ontdekking beschouwd aangezien dit het oudste (en enige?) voorbeeld is van piramideteksten op een verplaatsbaar voorwerp.

Bron: "Neue Entdeckungen der Mission Archéologique Française de Saqqâra" (Kampagnen 2001-2005), Audran Labrousse und Jean Leclant in SOKAR nr. 13, 2006, pp. 33-37.


Ik ben het eens met Phillip dat het graf van Neferkare II vermoedelijk in de buurt ligt van de piramide van MerititesII. De ontdekking van het nieuwe koninginnegraf doet zelfs vermoeden dat er mogelijk nog andere koningen van de Eerste Tussenperiode in de omgeving begraven liggen.

[Philip Arrhidaeus]

Bedankt voor de update, Djedi!

In 2005 is er nabij de piramide van Pepi I een nieuwe koninginnepiramide ontdekt. De naam van deze koningin was Reherischefnacht. Het bouwwerk bevatte veel herbruikt materiaal van de 6de dynastie (o.a. een deurpost van koningin Sebutet een totnogtoe onbekende echtgenote van pepi I) en stamt uit de eerste tussenperiode (als men de dateringscriteria uit "Chest of Life" van prof. Harco Willems toepast op de gevonden piramideteksten en coffin teksten uit de grafkamer moet het aan het einde van de 11de begin 12de dynstie geplaatst worden).

- Stamt uit de eerste tussenperiode, maar volgens dateringscriteria op teksten 11-12de dyn??
- Coffin teksten: erg geschonden graf?

Verder onderzoek in de piramide van Meritites II heeft geen nieuwe informatie aan het licht gebracht over Neferkare II. Wel werd er een fragment van een houten kastje gevonden, beschreven met piramideteksten. Dit word als een uitermate belangrijke ontdekking beschouwd aangezien dit het oudste (en enige?) voorbeeld is van piramideteksten op een verplaatsbaar voorwerp.

Straf! Enig idee welke tekst er op stond? In connectie met de mogelijke inhoud van het kastje?

Bron: "Neue Entdeckungen der Mission Archéologique Française de Saqqâra" (Kampagnen 2001-2005), Audran Labrousse und Jean Leclant in SOKAR nr. 13, 2006, pp. 33-37.

Heb ik dat verkeerd voor of is er in het nieuwe museum in Saqqara een ruimte voorzien voor vondsten van deze mensen?

[Djedi]

Stamt uit de eerste tussenperiode, maar volgens dateringscriteria op teksten 11-12de dyn??

11de is nog altijd eerste tussenperiode, 12de lijkt me onmogelijk aangezien alle koningsgraven met bijbehorende koninginnegraven bekend zijn.

Coffin teksten: erg geschonden graf?

De Coffin teksten waren op de wand naast de piramideteksten aangebracht. Het graf is inderdaad erg geschonden.

Straf! Enig idee welke tekst er op stond? In connectie met de mogelijke inhoud van het kastje?

Het gaat om spreuken 359, 374 en 422. Men schat dat het kastje 30 tot 40 cm hoog was, over de mogelijke functie wordt niet gesproken.

Heb ik dat verkeerd voor of is er in het nieuwe museum in Saqqara een ruimte voorzien voor vondsten van deze mensen?

Er is inderdaad een gedeelte aan hun vondsten gewijd, zie: http://weekly.ahram.org.eg/2005/763/he2.htm

[Philip Arrhidaeus]

Quote:
Stamt uit de eerste tussenperiode, maar volgens dateringscriteria op teksten 11-12de dyn??

Antwoord: 11de is nog altijd eerste tussenperiode, 12de lijkt me onmogelijk aangezien alle koningsgraven met bijbehorende koninginnegraven bekend zijn.

Ik stelde die vraag omdat de 11de dyn. (die nog deel uitmaakt van de Eerste Tussenperiode) eigenlijk een Thebaanse dynastie was en het mij eigenaardig leek dat een koninginnegraf uit deze periode zich bij de piramide van Pepi I situeerde.
Redeneer ik hier verkeerd?
(Zou de eerste keer niet zijn. )

Quote:
Straf! Enig idee welke tekst er op stond? In connectie met de mogelijke inhoud van het kastje?

Antwoord: Het gaat om spreuken 359, 374 en 422. Men schat dat het kastje 30 tot 40 cm hoog was, over de mogelijke functie wordt niet gesproken.

Zou het een modelboot kunnen zijn?
Werden modelboten soms in kisten teruggevonden?

[Djedi]

Inderdaad Philip, de 11de is de Thebaanse. Het gaat hier blijkbaar om foutive informatie. Er zijn trouwens nog meer 'fouten' in het artikel terug te vinden; zo wordt Meritites II de oudste dochter van Pepi I genoemd terwijl ze getrouwd zou zijn met een koning (Neferkare II) uit de latere 7de dynastie... lijkt me sterk gezien de lange regeringen van Pepi I en Pepi II.

[Philip Arrhidaeus]

Djedi schreef:

... zo wordt Meritites II de oudste dochter van Pepi I genoemd terwijl ze getrouwd zou zijn met een koning (Neferkare II) uit de latere 7de dynastie... lijkt me sterk gezien de lange regeringen van Pepi I en Pepi II.

Ik dacht dat het aangetoond was dat ze de echtgenote van Neferirkare II was, maar waarom blijft men beweren dat Meritites II een dochter zou zijn van Pepi I?
Ik keek eens in 'The Complete Royal Families' van Dodson & Hilton (2004) en zie als echtgenote van Pepi I een Meryetyotes IV vermeld staan. Wordt hiermee deze Meritites II bedoeld?

En een stomme vraag misschien omdat ik niet over alle gegevens beschik (ik steek me daar wel graag eens achter weg ):
Wanneer ze toch een dochter is van Pepi I kan ze dan de echtgenote zijn van Neferkare Pepi II i.p.v. Neferkare II ?
Hiermee zou het probleem van Pepi II's lange regering die ertussen zit opgelost zijn, maar dan moet Neferkare wel slaan op Pepi II's naam.
En dan zou de hoop op een extra piramide te ontdekken (van Neferkare II) in de buurt van de piramide van Meritites II natuurlijk jammer genoeg zinloos zijn. Dus liever niet.

[Djedi]

Correctie: Reherischefnacht blijkt geen koningin te zijn maar een ambtenaar uit de 11de of 12de dyn. Bijgevolg is dit de oudste piramide toebehorend aan een persoon van buiten de koninklijke familie!

[Philip Arrhidaeus]

Correctie: Reherischefnacht blijkt geen koningin te zijn maar een ambtenaar uit de 11de of 12de dyn. Bijgevolg is dit de oudste piramide toebehorend aan een persoon van buiten de koninklijke familie!

Welke niet koninklijke personen kregen nog een piramide?

[Djedi]

Ik dacht vooral aan de piramiden-tombes van Deir el-Medina, maar ook in Soedan komen niet koninklijke piramiden voor.

Er is echter nog een ander voorbeeld van een niet koninklijke piramide die nog ouder is dan die van Reherischefnacht.

Het graf van Ankhtifi (9de dynastie) te El-Moalla blijkt geen klein rotsgraf te zijn maar een groot complex met een (natuurlijke) piramide (die zelfs een "causeway" had) zo stelden de britse archeologen Collier and Manley vast. Van wanneer deze ontdekking dateert heb ik niet kunnen terugvinden.
zie: http://egyptsites.wordpress.com/2009/02/02/el-moalla/

[Philip Arrhidaeus]

Djedi schreef:

Het graf van Ankhtifi (9de dynastie) te El-Moalla blijkt geen klein rotsgraf te zijn maar een groot complex met een (natuurlijke) piramide (die zelfs een "causeway" had) zo stelden de britse archeologen Collier and Manley vast. Van wanneer deze ontdekking dateert heb ik niet kunnen terugvinden.
zie: http://egyptsites.wordpress.com/2009/02/02/el-moalla/

Bedankt om dit te posten, ik was die url kwijt ... wist niet meer waar ik dat gelezen had.

Ik heb een postje gemaakt over El Moalla of Mo'alla :
viewtopic.php?p=9298&mforum=prkmthetegyptef#9298